از خط فرمان،تا لمس فرمان
2- این روزها که گروهی از ما در برابر دومین دگرگونی بزرگ رخ داده در زمینه روش تعامل با دستگاههای محاسباتی، جانانه مقاومت میکنیم، میتوان بهخوبی با سنتیهای «خط فرمانخواه» چند دهه قبل بیشتر همذاتپنداری کرد. بسیاری از برنامههای کاربردی هنوز به دنیای لمسی جدید پا نگذاشتهاند. اگر هم وارد شوند، مزیتی در شیوه و سبک استفاده از آنها ایجاد که نمیشود، هیچ، دردسر هم زیادتر خواهد شد. برای ورود متن هم که “هیچ چیز جای صفحه کلید واقعی را نمیگیرد”! در کمتر از یک دهه اما، کامپیوترهای لوحی – تبلت- و در مفهومی وسیعتر دستگاههای مجهز به نسل جدید سیستمهای تعاملی لمسی، حرکتی، گفتاری و...، به سرعت در حال نفوذ به زندگی کاربران هستند. به گواه آمارها و بررسیهای صورت گرفته، در کمتر از دوسال آینده، فروش کامپیوترهای لوحی از نمونههای سنتی و کلاسیک آن (کامپیوترهای رومیزی و قابل حمل مرسوم) پیشی خواهدگرفت و با این رشد سریع، خیلی زود به ابزار محاسباتی غالب کاربران تبدیل خواهد شد.
3- بهرسم و عادت مالوفِ هر واگشت و دگرگونی مهمی، بخش بزرگی از داستان به فلسفهبافی و فرضیهسازیهای مختلف در زمینه این عصر جدید محاسباتی معطوف شده است. داستانهایی از «عصر پسا پیسی»، «پیسی پلاس»، «پیسی مرده است»، «پیسی زنده است» و... را شاید بسیاری از کسانی که در این مدت رویدادها و حواشی صنعت کامپیوتر را دنبال میکنند، شنیدهاند. واقعیت اما اینجا است که تنها بخش بسیار کوچکی از این فلسفیدنها(!) به شناخت بهتر مختصات این پارادیم رایانشی کمک میکند و باقی همه هیچ است. از این بی اهمیتتر، نامگذاریهای عجیب و غریبی است که این روزها برای ایجاد تمایز میان دستگاههای لمسی با مشخصههای فیزیکی و ظاهری (Form Factor) متفاوت به کار می رود. بعد از تمام شدن (نشدن البته صحیحتر است) غائلهای به نام «نتبوک، نوت بوک، اولترابوک» و... این بار نوبت به دستگاههای لمسی رسیده است تا این بازیهای کلامی را به ابزارهایی برای فروشندگان و دور شدن ذهن کاربران عادی از اصل ماجرا تبدیل کند؛ «نوتبوک-تبلت»، «تبلت هیبرید»، «فبلت» و امثال اینها ترکیبهای ادبی جذابی هستند تا در آغاز عصر تبلتها آتش این بازار را گرمتر کنند.1 این شوخیها را جدی نگیرید! همه از یک چیز صحبت میکنند.
4- در طول یک سال گذشته، پس از آن که ماهنامه شبکه نخستین راهنمای جامع خرید تبلت را منتشر کرد (مرداد ماه 1390) تغییرات زیادی در دنیای محاسبات سیار روی داده است. پیشرفتهای فنی نرمافزاری و سختافزاری، عامل محرک سوار سرکشی به نام تبلت شدهاند تا بیش از پیش در سرعت تاختن آن ایفای نقش کنند. افزایش توان پردازشی تراشههای تعبیهشده در تبلتها، سریعتر شدن سیستمهای ارتباطی و مخابراتیشان، افزایش خیرهکننده تفکیکپذیری و وضوح نمایشگرهای بهکار رفته در آنها و بسیاری موارد دیگر، دلیلی برای این موضوع هستند. با این همه، واقعیت آن است که در این مدت شاهد هیچ تغییر و تحول شگرف و غیر منتظرهای در این زمینه نبودیم. هرچه در این مدت گذشته، همانی بوده که انتظار میرفته. انتظارها هم بالا رفته! در این میان، شاید مهمترین موضوعی که در یک سال گذشته رخ داده، آن است که این صنعت سرانجام سومین بازیگر مهم خود را شناحته است. مایکروسافت پس از فترتی دو ساله با باز اندیشی در شیوه تفکر خود در زمینه سیستمعاملی مناسب کاربردهای لمسی، رقابت با گوگل و اپل را آغاز کرده است. رویکرد تلفیقی «حرکت به جلو، ضمن حفظ سنتها»ی این شرکت تاکنون تحلیلهای فراوانی را به دنبال داشته است. به هر حال، جدا از این که انتخاب چنین رویکردی به دلیل بزرگی این سنت به جا مانده از دو دهه قبل (سهم عظیم غول ردموند از بازار سیستم عاملهای کامپیوترهای شخصی فعلی) طبیعی بهنظر میرسد، نتیجه آن در تقابل با پیشآهنگهای این حرکت موضوع جذابی است که باید منتظر آن ماند.